۲۵ مهر ۱۳۹۷

محاکمه ی فرانکو: نورنبرگ اسپانیا؟


دیشب نمایش فیلم «محاکمه ی فرانکو: نورنبرگ اسپانیا؟» با حضور کارگردان آن «لوسیا پلاسیوس» و دستیارش «دیتمار پست» در برلین آغاز شد.
فیلم با قابی از «واله دو لس کایدوس» آغاز می شود. صلیبی در بلندا و کلیسایی عظیم که با کار اجباری ۲۰ هزار کارگر بر پا شده و محل دفن اجساد سی و هشت هزار کشته ی گمنام جنگ داخلی اسپانیا ست. کلیسایی که جسد دیکتاتور اسپانیا، فرانکو و رهبر حزب فالانژ، پریمو د ریورا نیز در آن دفن شده است.
۴۳ سال از مرگ فرانکو می گذرد و جامعه ی اسپانیا هنوز درک چند پاره ای از آن دوران دارد. به گفته ی کارگردان فیلم هنوز بعد از سالها بسیار می شنویم که می گویند: «فرانکو دیکتاتور خوبی بود، نه مثل موسولینی و هیتلر، که عموی پیر و خوبی بود برای اسپانیا. داوری درباره ی آن دوران متناقض و مبهم است. این است که برای جابجایی جسد فرانکو و خوانش انتقادی آن روزها باید بحث عمومی راه بیندازیم و صدای بخشی از مردم اسپانیا را بشنویم که پس از همه ی این سالیان هنوز نمی دانند مردگانشان کجا دفن شده اند»
فرانسیسکو فرانکو بعد از یک کودتا و جنگ داخلی خونین به قدرت رسید. در مدت تقریبا ۴۰ سال حاکمیت اش بر اسپانیا، ۱۴۰۰۰۰ نفر از مخالفینش کشته و در گورهای دسته جمعی دفن شدند و ۱۸۵ اردوگاه کار اجباری برپا شد. اما فرانکو و کودتاچیان هرگز محکوم نشدند و هیچ دادگاه نورنبرگ یا توکیو ای در کار نبود. این جنایات نه تنها با فروپاشی دولتهای فاشیستی همدست فرانکو پیگیری نشد بلکه با پایان جنگ، رژیم فرانکو در نقش متحد ناتو و آمریکا حفظ و تقویت شد. 
در سال ۲۰۰۰ جنبشی اجتماعی برای مستند کردن جنایت های دوران دیکتاتوری فرانکو به شکلی سیستماتیک آغاز شد. پزشک مشهوری به نام Francisco Etxeberria از همان روزهای نخست با این جنبش همراه شد و تا به امروز اجساد بیش از ۵۰۰ گور دسته جمعی شناسایی شدند. این تحرکات بیش از هر چیز مقاومت حزب محافظه کار مردم اسپانیا و کلیسای کاتولیک را در بر داشت. این در حالیست که محکومیت عاملان این جنایت ها بعد از قانون عفو ۱۹۷۷ عملا ناممکن است. از این رو بازماندگان کشته شدگان و مفقود شدگان برای شکایت به دادگاه های خارج از اسپانیا متوسل شدند: یک قاضی آرژانتینی به نام Maria Servini de Cubria مسئول بررسی دادخواست جنایت علیه بشریت و نسل کشی در دوران فرانکو در حیطه ی حقوق بین الملل شد. و فیلم نیز این قاضی را در دیدارهایش با بازماندگان و روایت آنها از دوران دیکتاتوری فرانکو همراهی میکند.
جنایت های رژیم فرانکو از اولین قتل عام ها در جنگ داخلی ۱۹۳۶ تا آخرین اعدام ها پیش از مرگ فرانکو تا شکنجه و قتل عام پلیسی در دوران گذار به دموکراسی در این فیلم بازسازی می شوند. ارجاع به روزنامه ها، فیلم ها به ضمیمه ی مصاحبه های متعدد با عاملان کشتار و بازماندگان تصاویر تکان دهنده ای را از بستر تاریخی دوران فرانکو از سویی و شکاف درونی جامعه ی اسپانیا از سوی دیگر پیش چشم بیننده می گذارد.
روایت بازماندگان و مفقود شدن عزیزانشان، استخوان هایی که امروز از گورهای دسته جمعی بیرون کشیده می شوند، ناکارآمدی سیستم قضایی بین المللی برای پیگرد قانونی مسببان این جنایت ها و در نهایت تلاش سیستماتیک برای حذف و نابودی مبارزانی که خواهان نظمی برابرخواهانه و آزادی طلبانه بوده اند اما خاص اسپانیا نیست. نام گور دسته جمعی «دره ی سقوط» باشد یا «خاوران»، دادخواهی و ادامه ی راه بر گرده ی آیندگان است. 

۲ نظر:

sisteric گفت...

فید وبلاگت مشکل داره؟
نمی‌تونم اضافه‌ش کنم به فیدخوانم

Mitra Yousefi گفت...

خواهرانه ی عزیز خیلی ممنونم که گفتی. الان درستش کردم. عذر میخوام که این کامنت رو اینقدر دیر دیدم.